Unicode, dodatkowe alfabety, emoji – na przykładzie Ubuntu

Uwaga! Ten wpis został napisany ponad rok temu i informacje w nim zawarte mogą być nieaktualne.

Polski układ klawiatury w Ubuntu zapewnia dostęp do większości przydatnych znaków. Za pomocą prostych skrótów pokryte jest prawdopodobnie 99% przypadków użycia dla polskiego użytkownika. Są tu litery i cyfry, polskie znaki ąćęłńóśźż, znaki przestankowe, nawiasy, symbole typu &, $ oraz dodatkowe, osiągane za pomocą AltGr+cyfry: ≠, ², ³, ¢, €, ½, §.

UWAGA! Ten tekst zawiera znaki z roszerzonego zakresu. Nie są one obsługiwane przez wszystkie systemy, przeglądarki lub zestawy czcionek. Tak naprawdę nadal stosunkowo rzadko są prawidłowo obsługiwane. Przez to niektóre znaki mogą się nie wyświetlać lub być wyświetlone jako puste prostokąty.

Znaki diakrytyczne innych alfabetów

Co zrobić gdy potrzebnych jest więcej liter niż te, które występują w języku polskim? Przydaje się to np. w trakcie nauki lub do porozumiewania się w języku takim jak niemiecki, hiszpański, francuski czy czeski.

W Ubuntu pisanie takich liter jest stosunkowo łatwe, ale wymaga podstawowej konfiguracji za pierwszym razem. Znaki można wprowadzać za pomocą tzw. Compose Key (klawisz komponujący), czyli przycisku do składania znaków. W Ubuntu, używając polskiego układu klawiatury, przycisk ten jest domyślnie wyłączony. Aby go włączyć, należy:

  1. Otworzyć ustawienia Klawiatury (Keyboard).
  2. Wybrać zakładkę Skróty (Shortcuts).
  3. Przejść do działu Pisanie (Typing).
  4. I tu można wybrać skrót dla Compose Key. Ja ustawiam pod przycisk Menu, ponieważ tego najrzadziej używam z dostępnych.

Konfiguracja Compose Key w Ubuntu

Od tej pory chcąc wstawić znak specjalny, należy wcisnąć wybrany Compose Key oraz literę, do której doklejamy diakrytyk. Znak nie pojawi się na ekranie (tzw. dead key, martwy przycisk). Teraz możemy dodać diakrytyk za pomocą znaków przestankowych i im podobnych, wg zasady:

  • aby dodać akcent „w prawo” (acute), należy użyć apostrofu ‚, np. á, ć, é, í, ó, ń, ś, ú, ź;
  • aby dodać akcent „w lewo” (grave), należy użyć odwróconego postrofu ` (obok 1), np. à, è, ì¸ò, ù;
  • aby dodać umlaut, należy użyć cudzysłowu „, np. ä, ë, ï, ö, ü;
  • aby dodać cyrkumfleks, należy użyć znaku większości >, np. â, ê, î, ô, û;
  • aby dodać haczek (odwrócony daszek lub odwrócony cyrkumfleks), należy użyć znaku mniejszości <, np.  č, ě, ř, ž;
  • aby dodać ogonek, należy użyć przecinka, np. ą, ç, ę, į, ų (uwaga – dla c dodawana jest cedylla, czyli „odwrócony” ogonek);
  • aby dodać kropkę, należy użyć… kropki, np. ċ, ė, ı (uwaga – „i z kropką” powoduje wstawienie i bez kropki);
  • symbol euro € podobnym sposobem można uzyskać „dodając” do c lub e znak równości =.

Po wciśnięciu litery można Compose Key trzymać dalej do znaku diakrytycznego lub puścić. Można też odwrócić kolejność i najpierw wpisywać diakrytyk.

Rozszerzone znaki Unicode

Gdy znaki diakrytyczne to za mało i potrzebujemy znaków z pełnego Unicode, Ubuntu znów bardzo ułatwia korzystanie. Będąc w polu tekstowym, wystarczy wcisnąć Shift+Ctrl+u. Kursor zostanie zmieniony w podkreślone u – oznacza to, że znajduje się w trybie wprowadzania Unicode. Teraz należy wpisać szesnastkowy kod znaku i nacisnąć Enter lub spację. Żądany znak zostaje wstawiony.

Poza podstawowymi znakami, oraz wszelkimi znakami ze wszystkich alfabetów (话, 言語, ภาษา), mamy też dostęp do wielu znaków graficznych w tym do znaków emoji, np. ☃ czy ⚾.

Pełna lista znaków Unicode z opisem, przykładem, numerem szesnastkowym i innymi informacjami znajduje się w serwisie FileFormat.info.

Komentarze

  1. dgorecki ·

    Świetna wskazówka, dokładnie tego szukałem, przydatne gdy nie chce się zmieniać layoutu co chwilę pomiędzy ples
    Jeścze dodatkowo można użyć ~ dla uzyskania np. ñ

Dodaj komentarz